|
Podstawowe założenia nowej normy PN-EN-50131-1
Norma wprowadza:
• cztery klasy bezpieczeństwa uzależnione od przewidywanej
(zakładanej) wiedzy przestępców,
• cztery klasy środowiskowe, czyli norma określa
warunki pracy urządzeń ochrony,
• cztery poziomy dostępu,
• nową klasyfikację i wyższe wymagania niż dotychczas
dla zasilaczy (A, B i C),
• odmienne wymagania dla sygnalizatorów wewnętrznych
i zewnętrznych oraz ich włączania się lub nie w zależności
od klasy bezpieczeństwa systemu i rodzaju zagrożenia (reakcji),
a nawet opóźnienia włączenia się syren w przypadku potwierdzanego
monitorowania obiektu,
• wymagania co do rodzaju obrazowania stanu systemu
w zależności od klasy zabezpieczenia, oraz aktualnego stanu
systemu - czyli w np. czasie włączania, wyłączania, w stanie
włączenia i wyłączenia systemu,
• wymóg wskazania pierwszego alarmu w zależności
od klasy zabezpieczenia (dla klasy pierwszej opcjonalnie)
i stanu systemu (jw.),
• wymóg wykrywania włamania (lub próby), sabotażu
oraz wykrywania i rozpoznawania uszkodzeń, przy czym centrala
alarmowa powinna odróżniać sygnał włamania od sygnału sabotażu
wynikającego z przerwania połączenia1) (centrala pełni rolę
czujki),
• podział na czujki typu a (np. elektromechaniczne
i kontaktrony) oraz b (np. czujki ruchu). Co z systemami,
które były projektowane w czasach obowiązywania arkuszy PN-E-08390
? Ubezpieczyciele mogą w pewnych sytuacjach żądać wprowadzenia
do systemów zmian, dzięki którym systemy spełnią wymagania
nowej normy.
Definicje i różnice w definicjach
Nowa norma precyzuje - chociaż nie bezpośrednio
- dotychczas używane często w literaturze fachowej pojęcie
"system wewnętrzny", a tym samym także pośrednio zostaje zdefiniowany
"system zewnętrzny". Co prawda w normie występuje określenie
"system sygnalizacji włamania instalowany w budynku" a nie
określenie "system wewnętrzny", lecz użyto tam określenia:
"...norma nie zawiera wymagań dotyczących zewnętrznych systemów..."
Jakie więc systemy uznać za "wewnętrzne", zwłaszcza że norma
wprowadza cztery klasy środowiskowe, z których trzecia dotyczy
urządzeń montowanych na zewnątrz częściowo osłoniętych, a
czwarta - montowanych na zewnątrz w miejscach całkowicie odsłoniętych.
Otóż w normie zakłada się - całkiem słusznie - że syreny alarmowe,
manipulatory itd. są montowane na zewnątrz, lecz przez to
system nie staje się systemem zewnętrznym. Wybrałem kilka
przykładów definicji występujących w obu normach, aby przedstawić
podobieństwa i różnice miedzy nimi. Przypominam, że definicje
z arkusza PN-EN-50131-1 zastępują jedynie definicje zawarte
w arkuszu PN-E-08390-1. Dane oraz własne uwagi zebrałem w
tabeli na str. 16 i 17.
To czego w normie PN-E-08390 nie
ma lub wymagania są zdecydowanie inne, a jest w projekcie
normy PN-EN-50131-1
Zakres
Od pewnego czasu w literaturze, artykułach i referatach
konferencyjnych pojawiały się sygnały o rozszerzeniu
zakresu współużytkowania:
• elementów wykrywających (np. czujek),
• torów transmisji (połączeń),
• elementów sterujących i kontrolujących,
• zasilaczy, przez systemy alarmowe i inne aplikacje.
Nowa norma w pełni potwierdza możliwość współużytkowania elementów
systemu alarmowego przez inne aplikacje i odwrotnie.
Funkcje centrali alarmowej mogą być realizowane (częściowo
lub w całości) przez poszczególne części składowe systemu
- centrala alarmowa jako samodzielna jednostka systemu nie
musi występować!
Sabotaż
Wymagania wspólne dla systemów bezprzewodowych i przewodowych.
Wymagane jest wykrywanie sabotażu dla każdej klasy zabezpieczenia
|
w centrali alarmowej, pomocniczych urządzeniach sterujących,
systemie transmisji alarmu, sygnalizatorze i zasilaczu.
Wymagania dla systemów bezprzewodowych.
Sygnalizacja usunięcia czujki z zamocowania - opcjonalna w
klasie zabezpieczenia 1 i wymagana dla klas 2, 3 i 4. Rejestrowanie
sygnalizacji konieczności wymiany baterii jest wymagane dla
klas 3 i 4 zabezpieczenia.
Wymagania dla systemów przewodowych. Wykrywanie sabotażu
puszek łączeniowych.
Podmiana
Podmiana elementów składowych systemu alarmowego lub sygnałów
(komunikatów) powinna być sygnalizowana w klasach zabezpieczenia
3 i 4, w przypadku systemu: • wyłączonego - jako uszkodzenie
• włączonego - jako sabotaż.
Wykrywanie podmiany części składowych lub
sygnałów między nimi jest wymagane dla klas zabezpieczenia
3 i 4. Ciekawostką jest to, że wymagania dotyczące czasów
dla klasy zabezpieczenia 2 są zapisane w normie, mimo że wykrywanie
dla tej klasy jest opcjonalne. Czyli jeśli zdecydujemy się
na wersję systemu klasy 2 z sygnalizowaniem podmiany, to musi
być spełniony warunek wykrycia podmiany w czasie nie dłuższym
niż 60 sekund! Nie ma natomiast żadnego warunku dla klasy
1 systemu, jeśli wykrywanie podmiany zostanie jednak w nim
przewidziane.
Interesujące jest to, że pomimo zapisu w normie wymogu wykrywania
podmiany dla klasy 3 zabezpieczenia, zdarzenie to nie musi
być rejestrowane - rejestracja wymagana jest dopiero w klasie
4 zabezpieczenia.
Sygnalizatory
Norma narzuca konieczność zastosowania dwóch sygnalizatorów
dla wszystkich klas zabezpieczenia oraz wykrywanie penetracji
sygnalizatorów w przypadku klas 3 i 4 zabezpieczenia.
Czujki
Zmiany położenia lub maskowanie czujek muszą być sygnalizowane
w klasach 3 i 4 zabezpieczenia, a w przypadku systemów klas
niższych - mogą być sygnalizowane.
Zasilacze
Norma wprowadza trzy typy zasilaczy:
A - zasilacze podstawowe i rezerwowe, w
pełni kontrolowane przez system alarmowy, łącznie z przełączaniem
na inne zasilanie oraz kontrolą doładowywania akumulatorów,
B - zasilacze podstawowe i rezerwowe, niezależne
od systemu alarmowego (co nie oznacza, że zasilacze te nie
są częścią systemu alarmowego - patrz definicja zasilacza
w tabeli),
C - chemiczne źródło energii bez doładowywania
(bateria jako zasilacz podstawowy i akumulator lub bateria
jako zasilacz rezerwowy).
Jeśli zasilacz typu C ma być wykorzystywany
jako zasilacz podstawowy, to jego okres gotowości musi wynosić
rok, a jeśli jako zasilacz rezerwowy - jego okres gotowości
nie może być krótszy niż 30 dni. Wymagania te są jednakowe
dla wszystkich klas zabezpieczeń.
W systemie według nowej normy mogą być stosowane dwa zasilacze
podstawowe!
Sygnalizowanie uszkodzenia zasilacza podstawowego
nie powinno wystąpić w czasie dłuższym niż jedna godzina.
Przedstawiłem zaledwie niewielki i najłatwiej przyswajalny
fragment informacji o nowej normie (a dokładnie o jej arkuszu
nr 1) - w następnych odcinkach dalszy ciąg.
Ponieważ zarówno zapisy nowej normy, jak i ich interpretacje
będą budzić wiele wątpliwości, proponuję podjęcie dyskusji
na forum "sa" oraz na forum internetowym pisma. Wytłuszczenia
tekstów zarówno w cytatach, przypisach, jak i tekście autorskim
pochodzą od autora.
< Cz.I
źródło: Systemy Alarmowe, Stefan Jerzy
SiudaIski
|
